“Мөнгөгүй бол үх чи”

Монгол Улсад утаа болон бусад хүчин зүйлээс үүдэн эрүүл явах, цаашлаад амьд явах нөхцөл багассан гэх нь бий. Одоо бүр “Мөнгөгүй бол чи үх” гэж байна.

 

Тухайлбал, Улсын клиникийн дугаар эмнэлэгт /2025.11.04/ иргэн яаралтайгаар хагалгаанд орохоор болоход эмчлүүлэгчийн ар гэртэй эмч уулзаад эрсдэлийн тухай дуулгахын өмнө “За Эрүүл мэндийн даатгалын сан дампуурсан учраас эмнэлгээс ямар ч эм тариа гаргахгүй. Цалингаа яая гэж байгааг ойлгоорой. Та бүхэн эм тариагаа өөрсдөө авчирч өгнө шүү” хэмээн шаардлагатай эм тарианы жагсаалтыг өгөв. Мэдээж, гарын үсгээ ч давхар зуруулав. Эхний 24 цагт хэрэглэх эм тарианд нэг сая 35 мянган төгрөг зарцуулж, ар гэрийнхэн нь авчирч өгч таарна. Ингээд эмчлүүлэгч ганц өдөр эмчлүүлээд эдгэхгүй, дараа дараагийн өдөрт мэдээж хэрэг нэг сая орчим төгрөг зарцуулна. Тэгэхээр өнөөгийн нийгэмд өдөрт нэг сая төгрөг гаргаад өвчнөө даван туулах чадвартай иргэд хэд байгаа билээ.

 

Манай цалингийн дундаж хэд билээ, тэтгэвэр хэд билээ. Энэ нь шууд бус утгаараа “Мөнгөгүй бол чи үх” гэсэн үг. Энд хүний амь аварч байгаа алтан гартай эмч нарын буруу огт байхгүй гэдгийг дурдах хэрэгтэй. Тэд бол өргөсөн тангараг дор үнэнчээр ажлаа хийж байгаа хүмүүс. Монгол төр дампуу явж ирсэн. Гэхдээ арай ч иргэддээ “Мөнгөгүй бол үх чи” гэж хэлж байсангүй. Эрүүл мэндийн сайд аа, цаашилбал, Ерөнхий сайд аа, УИХ-ын эрхэм гишүүд ээ, Ерөнхийлөгч өө, монголчууд мөнгөгүй бол үхэх ёстой юу.

 

Эрүүл мэндийн үе үеийн сайд нар Эрүүл мэндийн даатгалын санг хэм хэмжээнд барьж ирсэн гэдэг. Гэтэл өнөөдөр сан нь тэг заачихсан, өрөндөө баригдсан байгууллагад эм тариа ханган нийлүүлэгчид ямар ч бүтээгдэхүүн нийлүүлэхээ больсон. Үүний буруу нь хаана, хэнд байдаг юм. Ихэс дээдэс сангуудаа тонож дээрэмддэг нь үнэн. Ядахад Эрүүл мэндийн даатгалын сангаа орхи л доо. Үүний цаана иргэдийн амь нас байгаа.

 

Энэ нь зөвхөн өнөөдөр ч бий болчихсон зүйл биш байх. Д.Сарангэрэл сайд байхдаа  “Капитал банканд Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 134.8 тэрбум төгрөг бий” гэж хэлж л байсан. Дампуурсан банканд яагаад энэ их мөнгө хэний ашиг сонирхлоор байршиж байв. С.Чинзориг сайд байхдаа “Эрүүл мэндийн даатгалын сан миний тооцоолж байгаагаар 2023 оноос алдагдалтай болно. Одоо 500 тэрбум төгрөгийн үлдэгдэлтэй байсныг нь шавхаад дуусаж байгаа” гэж л байсан. Саяхан сайдын суудлаас явсан Т.Мөнхсайхан чухам ямар учиртай юм “Би Эрүүл мэндийн даатгалын санг ямар ч өргүй хүлээлгэж өгсөн” л гэж байсан. Ж.Чинбүрэн сайдаар томилогдоод тус газрын дарга С.Энхболдыг ажлаас нь чөлөөлсөн. Энэ бол ганц нэгэн дарга чөлөөлөөд шийдэх ажил биш байх.

 

Үе үеийн сайд нарын байр суурийг харахад “Мөнгөгүй бол чи үх” гэж хэлэхдээ тулаагүй харагдана. Гэтэл энэ богино хугацаанд сан нь өрөндөө баригдчихсан, эмнэлгүүд нь эм тариагаа авч чадахгүй, тангараг өргөсөн эмч нар нь үхэл амьдралын заагт байгаа иргэдээсээ эм тариа нэхээд сууж байдаг юм. Тэгэхээр энэ санг хаана хэн тонож дээрэмдээд иргэддээ “Мөнгөгүй бол чи үх” гэж хэлэхдээ тулав гэдгийг даруйхан олж тогтоож, энэ сандаа хөрөнгө оруулахгүй бол цөөхөн монголчууд чинь үхлийн ирмэгт тулчихлаа.