Судалгаа: Aмны хөндийн бичил биетүүд нойр булчирхайн хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг

Нью-Йоркийн Их Сургуулийн Анагаах Ухааны Сургууль, Америкийн Хорт Хавдрын Нийгэмлэг, Хятадын Чиндао хотын судлаачид, Седарс-Синай Анагаах Ухааны Төвийн судалгааны багууд саяхан “JAMA Oncology” болон “Pancreas” сэтгүүлд амны хөндийн бичил биетүүд, тамхи татах, дотор эрхтний өөх тос нь нойр булчирхайн хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг болохыг харуулсан судалгааны үр дүнг нийтэлжээ. Энэхүү дүгнэлтэд томоохон хэмжээний когорт ажиглалт болон одоо байгаа судалгаануудын мета-шинжилгээгээр хүргэжээ.

Нью-Йоркийн Их Сургуулийн Анагаах Ухааны Сургуулийн судалгааны баг есөн жилийн турш 122,000 насанд хүрэгчдийн шүлсний дээжийг хянаж байжээ. Энэ хугацаанд нойр булчирхайн хорт хавдартай гэж оношлогдсон 445 хүн болон хяналтын бүлгийн 445 хүний амны хөндийн бичил биетийг харьцуулж үзэхэд буйлны өвчин үүсгэдэг гурван төрлийн бактери, кандида зэрэг 27 төрлийн бичил биетний хослол эрсдэлийн үзүүлэлт болох нь тогтоогдсон байна. Амны хөндийн бичил биетүүд нойр булчирхайн доторх бичил биетний тэнцвэрийг алдагдуулж, улмаар үрэвслийг өдөөдөг замыг тогтоосон байна. Шүдээ угаахаасаа өмнө шүдний утсаар угааж, шүдний сойзоо буйлны ойролцоо 45 градусын өнцгөөр барьж шүдээ угаахыг зөвлөж байна.

Тамхи татах нь мөн гол эрсдэлт хүчин зүйл юм. Америкийн Хорт Хавдрын Нийгэмлэгийн тооцоолсноор энэ өвчин үүсэх эрсдэл нь тамхи татдаггүй хүмүүсийнхээс ойролцоогоор хоёр дахин их бөгөөд бүх тохиолдлын 25 орчим хувь нь тамхи татахтай холбоотой ажээ. Хорт хавдар үүсгэгч бодист байнга өртөх нь исэлдэлтийн стресс болон ДНХ-ийн гэмтлийг хуримтлуулж, эсийн үржил шим, үхлийг зохицуулдаг генийн гажиг үүсгэдэг. Дам тамхидалт ч мөн адил. Чиндаогийн судлаачид 5560 өвчтөнийг хамруулсан өмнөх 14 судалгааг нэгтгэн дүгнэсэн бөгөөд дам тамхидалтад өртсөн хүмүүсийн эрсдэл нь тамхинд өртөөгүй хүмүүсийнхээс ойролцоогоор 20% өндөр байгааг тогтоожээ.

Хоолны дэглэм, жингийн хяналт бас зайлшгүй шаардлагатай. “Pancreas” сэтгүүлд нийтлэгдсэн нэгэн өгүүлэлд нойр булчирхайн өөхний эзлэх хувь нь дотор эрхтний өөхний хэмжээтэй пропорциональ бөгөөд архаг нойр булчирхайн үрэвсэлтэй өвчтөнүүдэд энэ хоёр үзүүлэлт хоёулаа өндөр байдаг гэж мэдээлсэн байна. Cedars-Sinai-ийн судлаачид нойр булчирхайд өөх тос хуримтлагдахад үрэвслийг өдөөж, эсийн үржил шим, шилжилтийг дэмждэг бодис ялгаруулж, улмаар хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг гэж тайлбарлажээ. 
Бүхэл үр тариа, хүнсний ногоо, жимс, буурцагт ургамлын хэрэглээг нэмэгдүүлэх, өөх тос ихтэй, илчлэг ихтэй хоол хүнсийг багасгах, долоо хоногт 150-300 минутын дунд зэргийн эрчимтэй дасгал хөдөлгөөн хийхийг зөвлөж байна.