Бархасбадь гарагийн дагуул болох Европа дээр амьдрал байх магадлалын талаар эрдэмтэд маргаж байна

Вашингтоны Их Сургуулийн судлаачид тектоник идэвхжилийн магадлал маш бага гэж мэдэгджээ.

Бархасбадь гарагийн дагуул Европа дээр амьдрахад тохиромжтой эсэх талаар шинжлэх ухааны мэтгэлцээн өрнөж байна. Европа бол мөсөн царцдас доороо далайтай тэнгэрийн биет бөгөөд энэ нь амьдрах боломжийн талаарх хүлээлтийг төрүүлж байгаа аж.

АНУ-ын Вашингтоны Их Сургуулийн Дэлхий, Байгаль орчин, гаригийн шинжлэх ухааны тэнхимийн профессор Пол Бирнээр ахлуулсан баг Европа дээрх тектоник идэвхжилийн магадлал маш бага байгааг харуулсан дүн шинжилгээг нийтэлжээ. Тэд үүнийг тектоник идэвхжилгүйгээр амьдралыг хадгалах механизм хязгаарлагдмал байх болно гэж үзэж байна гэж тайлбарлаж байна. Үр дүнг олон улсын Nature Communications сэтгүүлд нийтэлжээ.

Дэлхий дээр өнгөрсөн хугацаанд амьдрал далай тэнгисийн эргэн тойронд төвлөрч хөгжсөн гэсэн олдвор дээр үндэслэн эрдэмтэд нарны аймгийн бусад биетүүд дээр амьдралын боломжийг судалж байна.

Дэлхийн гүн далайд тектоник идэвхжил нь халуун ус чулуулагтай урвалд орж, амьдралын химийн энергийг өгдөг гидротермаль нүх сүвийг үүсгэдэг. Одоо байгаа загварууд нь Европагийн далайд амьдрал ижил аргаар оршин тогтнох боломжтой гэж болгоход хэцүү байх болно гэдгийг харуулж байна.

Судалгааны баг Европагийн далайд тектоник идэвхжил явагдаж байгаа эсэхийг үнэлэхийн тулд өргөн хүрээтэй загварчлал хийсэн. Тэд Европагийн Бархасбадь гарагийг тойрсон таталцлын тойрог замаас үүдэлтэй түрлэгийн хүч болон мантийн доторх конвекцийн урсгал зэрэг хүчин зүйлсийг авч үзсэн. Шинжилсэн бүх механизм нь царцдасын хөдөлгөөнийг өдөөх магадлал багатай гэж үзсэн. Баг нь тектоник идэвхжил маш хязгаарлагдмал байх магадлалтай гэж дүгнэсэн.

"Европагийн далайн ёроолд амьдралын нөхцлийг бүрдүүлдэг механизм нь тектоник идэвхжилээс хамааралгүй байх ёстой" гэж судалгааны баг мэдэгдэв.

Өнгөрсөн сард Америкийн Геофизикийн Холбоонд НАСА -гийн Гринбелт дэх Годдард сансрын нислэгийн төвийн судлаач Нгок Туан Труонг Европагийн чулуулгаас далайд ялгарч буй цацраг идэвхт элементүүдийн задралын дулаан нь далайд амьдралыг тэтгэхэд хангалттай эрчим хүч өгч чадна гэсэн судалгааг танилцуулсан.

2024 онд Америкийн Геофизикийн Холбоо Европын мөсөн бүрхүүл нь өмнө нь бодож байснаас хамаагүй зузаан буюу 35 километр зузаан болохыг тогтоосон судалгааг нийтэлжээ. Энэхүү дүн шинжилгээ нь Европагийн дотор үүссэн дулаан нь хүлээгдэж байснаас бага байж магадгүй бөгөөд энэ нь Европагийн далай дахь энерги нь амьдралыг тэтгэхэд хангалтгүй болгож байгааг харуулж байна.

Европагийн талаарх янз бүрийн таамаглалыг “Клиппер” шууд баталгаажуулна гэж найдаж байна. 2024 оны 10-р сард АНУ-д хөөргөсөн “Клиппер” хөлөг 2031 онд Европaгийн хажуугаар нисч, ажиглалт хийж эхэлнэ.

Европагаас гадна Санчир гаригийн Энцелад дагуул дээр ус цацаж буй гейзерүүд ажиглагдсан нь анхаарал татаж байна. 2023 онд хийсэн судалгаагаар Энцеладын далайд органик нэгдлүүд болон фосфор зэрэг амьдралд шаардлагатай бүх гол элементүүд агуулагддаг болохыг тогтоожээ. Европын сансрын агентлаг ( ESA ) одоогоор 2040 онд Энчеладус дээр газардах зорилготой төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлж байна.