Амралтын өдрүүдэд сайн унтах амрах нь сэтгэцийн эрүүл мэндэд тустай

Өсвөр насны хүүхдээ амралтын өдрүүдэд их унтуулбал өдрийг нь дэмий өнгөрөөж байна гэж эцэг эхчүүд санаа зовох нь бий. Гэвч сүүлийн үеийн судалгаагаар амралтын өдрүүдээр нойроо нөхөх нь өсвөр насныхан болон залуу хүмүүсийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд эерэг нөлөө үзүүлдэг байж болзошгүйг тогтоожээ.

Энэхүү дүгнэлтийг АНУ-ын Орегоны их сургууль болон Нью-Йоркийн Улсын Их Сургуулийн Апстэйт Анагаах Ухааны Их Сургуулийн судлаачид гаргасан байна. Судалгаанд 16–24 насны залуусыг хамруулсан бөгөөд амралтын өдрүүдэд нойроо нөхдөг хүмүүс сэтгэл гутралын шинж тэмдэг илрэх эрсдэл мэдэгдэхүйц бага байгааг онцлов.

Тодруулбал, амралтын өдрүүдэд илүү их унтаж, ажлын өдрүүдийн нойрны дутагдлаа тодорхой хэмжээнд нөхөж чадсан оролцогчид болон нойроо нөхөж чадаагүй үе тэнгийнхнээсээ сэтгэл гутралын шинж тэмдэг илрэх магадлал 41 хувиар бага байна гэжээ.

Судалгааны өгүүллийн зохиогч, Орегоны их сургуулийн сэтгэл судлаач Мелинда Кейсемент “Өсвөр насныхан шөнийн цагаар орой унтах хандлагатай байдаг нь хэвийн үзэгдэл. Хэрэв тэд долоо хоногийн турш хангалттай унтаж чадахгүй бол амралтын өдрүүдэд нойроо нөхөх нь тодорхой хэмжээгээр хамгаалалтын шинжтэй байж магадгүй” гэж тайлбарлажээ.

Судалгаанд оролцогчид ажлын өдрүүд болон амралтын өдрүүдэд унтаж, сэрдэг ердийн цагаа мэдээлсэн бөгөөд үүний үндсэнд судлаачид “амралтын өдрүүдийн нөхөх нойр” хэмжээг тооцоолсон байна. Мөн оролцогчдоос сэтгэл санааны байдлын талаар асууж, өдөр бүр гунигтай эсвэл сэтгэлээр унадаг гэж хариулсан хүмүүсийг сэтгэл гутралын шинж тэмдэгтэйд тооцжээ.

Судлаачид өсвөр насныхан болон залуу насанд хүрэгчдийг амралтын өдрүүдийн нойрны судалгаанд харьцангуй ховор хамруулдаг ч энэ насны бүлэг нойрны ноцтой асуудал, сэтгэл гутралд өртөх эрсдэл өндөр байдгийг онцолсон байна.

Эрдэмтэд шөнөдөө 8–10 цаг унтахыг зөвлөдөг ч сургууль, гэрийн даалгавар, гадуурх үйл ажиллагаа, нийгмийн амьдрал, зарим тохиолдолд цагийн ажил зэрэг хүчин зүйлсийн улмаас ийм хуваарь бодит амьдрал дээр хэрэгжихэд хүндрэлтэй байдгийг хүлээн зөвшөөрчээ.

Хэдийгээр шөнөдөө тогтмол, хангалттай унтах нь “алтан стандарт” хэвээр байгаа ч ажлын өдрүүдэд нойр дутуу үед амралтын өдрүүд тогтмол унтаж амрах нь сэтгэцийн эрүүл мэндэд бодитой ач холбогдолтой байж болохыг уг судалгаа харуулж байна.

Судлаачдын тайлбарласнаар, өсвөр насныхны нойр дутмагшилд биологийн хүчин зүйлс чухал нөлөөтэй. Энэ үед биеийн дотоод цаг болох циркадийн хэмнэл хожуу шилждэг тул эрт унтах нь тэдэнд хэцүү болдог байна.

“Өглөөний болжмор байхын оронд өсвөр насныхан шөнийн шар шувуу шиг болдог. Мөн 18–20 нас хүртэл нойр авах хэрэгцээ аажмаар удааширч, үүнээс хойш дахин өглөөний хэв маягт шилждэг” хэмээн Кейсемент тайлбарлажээ.

Тэрбээр мөн сэтгэл гутрал нь 16–24 насныхны дунд сургууль, ажилд тогтмол оролцоход саад болдог хөгжлийн бэрхшээлийн тэргүүлэх шалтгаануудын нэг байдгийг онцлон, “Энэ насны бүлэг нь сэтгэл гутралын эрсдэлт хүчин зүйлсийг ойлгож, үр дүнтэй урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг боловсруулахад онцгой ач холбогдолтой” гэж нэмж хэлсэн байна.

 

Эх сурвалж: Newsweek