Г.Занданшатар: Газрын ховор элементийн хөрөнгө оруулалтад Солонгосын компаниуд нээлттэй

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар өнгөрсөн сарын 19-нд Швейцарын Давос хотноо зохион байгуулагдсан “Дэлхийн эдийн засгийн форум”-ын үеэр Солонгосын Maeil Business сонинд ярилцлага өгчээ.

Г.Занданшатар: "Монгол, Солонгос бол 'стратегийн түншүүд'. Монгол улс Солонгосын компаниудын газрын ховор элементийн ашигт малтмал зэрэг нөөцийн хөгжил, томоохон дэд бүтцийн төслүүдэд оролцохыг уриалж байна."

МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД Г.ЗАНДАНШАТАР СОЛОНГОСЫГ МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙН ГОЛ ТҮНШ ГЭЖ ТОДОРХОЙЛСОН

Тэрбээр Солонгос, Монголын харилцааг энгийн нөөцийн экспорт, импортын харилцаанаас гадна технологийн хамтын ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтаар дамжуулан харилцан ашиг тусыг бий болгох 'стратегийн түншлэл' гэж үзэж байна. Солонгос, Монгол улс 2023 оноос эхлэн Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээр (EPA) байгуулахын тулд дөрвөн удаагийн хэлэлцээр хийсэн. 2026 оны Дэлхийн эдийн засгийн форумын жилийн уулзалтад оролцохоор Швейцарын Давос хотод айлчилж буй Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Maeil Business Newspaper-д өгсөн онцгой ярилцлагадаа Солонгосын компаниуд Монголд хөрөнгө оруулахдаа хамгийн их санаа зовдог 'тодорхойгүй байдал'-ыг шийдвэрлэхийн тулд урьдчилан таамаглах чадварыг институтчилнэ гэдгээ онцолсон.

Тэрбээр “Хөрөнгө оруулагчид томоохон хэмжээний хөрөнгө оруулалттай урт хугацааны төслүүдэд 'урьдчилан таамаглахуйц' байх ёстойг бид бүрэн ойлгож байна” гэж хэлээд “Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль болон Уул уурхайн тухай хууль зэрэг одоогийн хууль эрх зүйн хүрээнд татвар, роялти, лицензийн нөхцөлийг 'тодорхой хугацаа'-ны дагуу тогтоох гэрээ хэлэлцээрийг бид хэлэлцэхэд нээлттэй байна” гэж нэмж хэлэв.

ЭНЭ НЬ МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗАР СОЛОНГОСЫН ТАЛЫН СОНИРХОЖ БУЙ “10 ОРЧИМ ЖИЛИЙН ТОГТМОЛ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН НӨХЦӨЛ” ГЭХ МЭТ ХҮЛЭЭЛТИЙГ ЭЕРГЭЭР АВЧ ҮЗЭЖ МАГАДГҮЙГ ХАРУУЛЖ БАЙНА

Тэрбээр Солонгос, Монголын хооронд хөрөнгө оруулалтын системээс эхлээд нөөц, дэд бүтэц, худалдаа, соёл хүртэлх бүхий л салбарыг хамарсан хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөг санал болгоод, "Монгол Улсын засгийн газар энэхүү гэрээг зохицуулалтын урьдчилан таамаглах чадварыг хангах, хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг хадгалах стратегийн төсөл болгон хянана" гэж нэмж хэлэв.

МОНГОЛ УЛС НӨӨЦИЙН ХӨГЖЛИЙГ УРАГШЛУУЛАХЫГ ЭРМЭЛЗЭЖ БАЙНА

Газрын ховор металл зэрэг гол ашигт малтмалын чиглэлээрх хамтын ажиллагаа нь энгийн олборлолтоос гадна үнэ цэнийн сүлжээг өргөжүүлэх төлөвтэй байна. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар "Ашигт малтмалын хөгжил нь энгийн олборлолтоос гадна технологийн хувьд нарийн төвөгтэй, хөрөнгө оруулалт их шаарддаг ялгах, цэвэршүүлэх үйл явцыг шаарддаг. Монгол Улс дотоодын болон олон улсын боловсруулах хувилбаруудыг сайтар судалж байна" гэж мэдэгдэв.

Тэрбээр "Солонгосын компаниуд зөвхөн олборлолтод төдийгүй эхний шатны боловсруулалт, дэд бүтцийн хөгжил, технологи дамжуулах, чадавхыг бэхжүүлэхэд оролцох боломжтой" гэж онцолсон. Тэрбээр эрчим хүч, усны нөөц, байгаль орчны зөвшөөрөл зэрэг чухал дэд бүтцийг бэхжүүлэхэд тэргүүлэх ач холбогдол өгөх шаардлагатайг онцолсон. Тэрбээр мөн өнгөрсөн оны 12-р сард Улаанбаатарт нээгдсэн "Солонгос-Монголын газрын ховор металлын хамтын ажиллагааны төв"-ийг технологийн хамтын ажиллагаа, хамтарсан хөрөнгө оруулалтын тавцан боллоо гэж сайшаажээ.

ЕРӨНХИЙ САЙД МӨН НИЙСЛЭЛ УЛААНБААТАР ХОТОД ЗАМЫН ТҮГЖРЭЛ, ОРОН СУУЦНЫ ХОМСДОЛЫГ АРИЛГАХЫН ТУЛД СОЛОНГОСЫН КОМПАНИУДЫГ ТОМООХОН ХЭМЖЭЭНИЙ ДЭД БҮТЦИЙН ТӨСЛҮҮДЭД ОРОЛЦОХЫГ ХҮССЭН

Одоогийн байдлаар Монгол Улс Улаанбаатар хотын метро болон трамбай, шинэ нисэх онгоцны буудлын ойролцоох ухаалаг дагуул хот болох "Хүннү хот", бүс нутгийн тэнцвэртэй хөгжлийн "Шинэ Хархорум" хотыг барих ажлыг хэрэгжүүлж байна. Тэрбээр "Эдгээр төслүүд нь өрсөлдөөнт болон ялгаварлан гадуурхахгүй байх зарчмын дагуу олон улсын түншүүдэд нээлттэй" бөгөөд "Солонгосын компаниуд барилга, инженерчлэл, ухаалаг хотын салбарт хувь нэмэр оруулах асар их боломжтой" гэж онцолсон. Хөрөнгө оруулалтын урамшууллын талаар тэрбээр "Бид хөрөнгө оруулалтын шинж чанар, цар хүрээнээс хамааран төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн загвар болон концессын гэрээ (засгийн газар эсвэл төрийн байгууллагууд тодорхой хугацаанд хувийн компаниудад тодорхой эрх эсвэл бизнесийн эрх олгодог гэрээ) зэрэг тогтвортой хөрөнгө оруулалтын хүрээг бий болгоно" гэж мэдэгдэв.

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар мөн Монгол Улсын засгийн газар Солонгосын компаниудын тулгарч буй бэрхшээлийг шийдвэрлэхийн тулд тусдаа "Хөрөнгө оруулагчдыг хамгаалах төв" байгуулсан гэж дурдсан. Өмнө дурдсан "Газрын ховор металлын хамтын ажиллагааны төв" нь нөөцийн технологийн солилцоонд чиглэгддэг бол энэхүү төв нь корпорацын өмчийн эрхийг хамгаалах, зохицуулалтын бэрхшээлийг шийдвэрлэх тусгай суваг болох юм.

Ерөнхий сайд Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн төлөвлөгөө болох "Алсын хараа 2050" болон УИХ-аас саяхан баталсан "2026-2030 оны хөгжлийн хөтөлбөр"-ийг иш татан "Бид энгийн нөөцийн экспортоос хальж, өгөгдлийн төв, хиймэл оюун ухаан (AI) зэрэг ирээдүйн салбарт Солонгостой хамтран ажиллахыг хүсэж байна" гэж онцолсон. Үүнийг Солонгосын дижитал технологийн давуу талыг Монголын эрчим хүч, нөөцийн дэд бүтэцтэй хослуулан шинэ үнэ цэнийг бий болгох санал гэж тайлбарлаж болно.

МОНГОЛ УЛС ОДООГООР ХЯТАД, ОРОСООС ИХЭЭХЭН ХАМААРАЛТАЙ ЭКСПОРТЫН БҮТЦЭЭ ТӨРӨЛЖҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ӨМНӨД СОЛОНГОСТОЙ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ТҮНШЛЭЛИЙН ХЭЛЭЛЦЭЭР (EPA) БАЙГУУЛАХЫГ НЭН ТЭРГҮҮНД ТАВЬЖ БАЙНА

Өмнөд Солонгос нь Японы дараа Монголтой EPA байгуулсан хоёр дахь улс болно. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар "EPA байгуулагдсаны дараа хоёр талын худалдааны барааны 90 гаруй хувьд ногдуулсан тарифыг цуцлах эсвэл бууруулах болно. Энэ нь өмнө нь ашигт малтмалд төвлөрдөг байсан хоёр талын худалдааг өндөр чанартай мал аж ахуйн бүтээгдэхүүн, сүүн бүтээгдэхүүн, ноолуур зэрэг өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн, түүнчлэн үйлчилгээнд өргөжүүлэх боломж болно" гэж мэдэгдэв. Үүний тулд Монголын засгийн газар олон улсын стандартад нийцсэн чанарын удирдлагын систем, мөрдөх системийг нэвтрүүлснээр Солонгосын зах зээлд нэвтрэхээр бэлтгэж байна. Тэрбээр "Солонгос бол Монголын зургаа дахь том худалдааны түнш бөгөөд экспортыг төрөлжүүлэх маш чухал түнш" гэж онцолжээ.

Үүний зэрэгцээ Ерөнхий сайд Занданшатар хоёр улсын соёлын харилцааг сайшааж, саяхан Netflix-ийн "Physical: Asia шоунд Монгол, Солонгосын баг оролцсоныг дурдав. Тэрбээр "Монголын ард түмний хүчирхэг бие бялдар, оюун санааны бяд, үнэт зүйлс нь Солонгосын контенттой нийлж, гүн гүнзгий сэтгэл төрүүлсэн" гэж хэлээд "Ирээдүйд Монгол үндэсний бөх, морь унах, нүүдэлчин соёлыг Солонгосын контентын салбартай холбосноор харилцан ойлголцлыг гүнзгийрүүлнэ гэж найдаж байна" гэж нэмж хэлэв.

Монголын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Монголын Эдийн Засгийн Форумыг (MEF) үүсгэн байгуулж, "эдийн засгийн чиглэлээр мэргэшсэн" төлөөллийн улс төрч бөгөөд Монгол Улсын Төв банк (MOM) болон Хаан банкны дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан санхүүгийн мэргэжилтэн юм. Тэрбээр Гадаад хэргийн сайд, УИХ-ын даргаар ажиллаж, Монголд үндсэн хуулийн шинэчлэл, засаглалын ил тод байдлыг нээлттэй болгож, өнгөрсөн оны зургаадугаар сард 33 дахь Ерөнхий сайдаар томилогдсон.

Тэрбээр Стэнфордын Их Сургуульд сурч байсан туршлага, дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа байдалдаа үндэслэн одоогоор Монголын эдийн засгийн инновацыг, түүний дотор нөөцийн дипломат ажиллагаа, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлэх ажлыг түүчээлж байна.

 

Эх сурвалж: Maeil Business