FT: “АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтын хамгийн хурцадмал мөч”

Financial Times сонинд 24-ний өдөр (орон нутгийн цагаар) мэдээлснээр, Хятадын дарга Ши Жиньпин АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамптай хийсэн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Японы зэвсэглэлийн алхамыг эрс шүүмжилж, ууртай хариу үйлдэл үзүүлжээ.

Financial Times сонин хэлэлцээний дэлгэрэнгүй мэдээлэлтэй танилцсан долоон эх сурвалжийг иш татан мэдээлснээр, Ши Жиньпин саяхан Бээжинд болсон АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Японы батлан хамгаалах зардлыг нэмэгдүүлэх асуудлаар Японы Ерөнхий сайд Санае Такайчид хатуу шүүмжлэл илэрхийлсэн байна.

Мэдээлэлд дурдсанаар, Ши Жиньпин Японы асуудлыг хэлэлцэх үеэрээ дуу хоолойгоо өргөж, ууртай хариу үйлдэл үзүүлсэн бөгөөд оролцогчид энэ нь хоёр өдрийн дээд хэмжээний уулзалтын хамгийн хурцадмал мөчүүдийн нэг байсан гэж тэмдэглэжээ. АНУ-ын албан тушаалтнууд мөн гайхширлаа илэрхийлж, Японы асуудал урьдчилан тохиролцсон хэлэлцүүлгийн гол тэргүүлэх чиглэл болоогүйг тэмдэглэжээ.

Ши Жиньпин Японы батлан хамгаалах зардлыг нэмэгдүүлж, аюулгүй байдлын бодлогын өөрчлөлтийг эсэргүүцэж, үүнийг "цэрэгжүүлэлт" гэж шүүмжилсэн гэж мэдээлжээ . Үүний хариуд Ерөнхийлөгч Трамп Хойд Солонгосоос улам бүр нэмэгдэж буй аюул заналхийллийг харгалзан Япон улс илүү идэвхтэй аюулгүй байдлын байр суурь баримтлах шаардлагатай гэж FT мэдээлэв. Гэсэн хэдий ч Ерөнхийлөгч Трамп Хятадыг шууд дурдсан эсэхийг батлаагүй байна.

Цагаан ордны Японы ахлах албан тушаалтан асан Кристофер Жонстон FT-д "Ши Жиньпин Японы эсрэг түрэмгий хандлага нь үнэндээ Японы өөрийгөө хамгаалах чадавхийг бэхжүүлэх алхмуудыг хурдасгаж байна" гэж мэдэгджээ.

Тэрбээр “Япон улс Австрали, Филиппин, Өмнөд Солонгос зэрэг орнуудтай аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж байгаа ч эдгээр улсууд Японы зэвсэглэлээс илүү Хятадын түрэмгий алхамуудад илүү их санаа зовж байна” гэж онцолсон байна.

Япон улс сүүлийн жилүүдэд Хятадыг аюулгүй байдлын хамгийн том аюул заналхийлэл гэж тодорхойлсон. 2023 оноос хойш Японы Батлан хамгаалах цагаан номонд Хятадын цэргийн үйл ажиллагааг “хамгийн том стратегийн сорилт” гэж тодорхойлсон бөгөөд энэ жилийн Цагаан номын төсөлд Хятад, Оросын цэргийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх талаар “ноцтой санаа зовниж” байгаагаа илэрхийлсэн гэж мэдээлж байна.

Ерөнхий сайд Такайчи өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сард “Хятадын Тайваньд халдсан нь Японы оршин тогтнолд заналхийлж болзошгүй” гэж мэдэгдсэний дараа Хятад, Японы харилцаа огцом муудсан. Түүнээс хойш Хятад улс ховор металл зэрэг давхар хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний экспортыг хязгаарлах арга хэмжээ авах зэрэг Японд үзүүлэх дарамтыг нэмэгдүүлсэн.

23-нд Хятадын Гадаад хэргийн яам мөн Японыг шүүмжилж, батлан хамгаалах зардал нь энэ онд 9.7%-иар өссөнийг тэмдэглэж, “энх тайван үндэстний баг тайлагдаж, тус улс неомилитаризм руу чиглэж байна” гэж мэдэгджээ. Үүний эсрэгээр, (SIPRI) мэдээлснээр , Хятад улс өнгөрсөн жил батлан хамгаалах зардлаа 336 тэрбум долларт хүргэж, өмнөх оноос 7.4%-иар өсгөжээ. Энэ нь дараалсан 31 дэх жилдээ өсөлттэй байгаа үзүүлэлт юм. Японы батлан хамгаалах зардал ойролцоогоор 62 тэрбум доллар гэж тооцоолжээ.

Financial Times сонин Японы засгийн газар АНУ-Хятадын дээд хэмжээний уулзалтын өмнө Ерөнхийлөгч Трамп Японы аюулгүй байдлын асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэхийг анхааралтай ажиглаж байгаа гэж мэдээлсэн. АНУ-Японы холбоотны талаарх түгшүүр нэмэгдэж байгаа, ялангуяа Ираны дайны дараа АНУ-ын Хятадын эсрэг хориг арга хэмжээ суларч болзошгүй гэсэн болгоомжлолын дунд шинжилжээ. Мөн тус сонин АНУ саяхан Японд тус улсын захиалсан 400 ширхэг Томагавк пуужингийн нийлүүлэлтийн хуваарь нэлээд хугацаагаар хойшлогдож болзошгүй гэж мэдэгдсэн гэж мэдээлэв. Япон улс Хятад руу чиглэсэн "эсрэг цохилтын чадавхийг" хангахын тулд эдгээр пуужингуудыг нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна.