Ой модноосоо хэрхэн тэрбум ам.долларын орлого олох вэ

УИХ-ын гишүүд Ойн тухай хуулийн Шинэчилсэн найруулгын төслийг Улсын Их Хурлын дарга С.Бямбацогтод өргөн мэдүүллээ.

Урьдчилсан тооцооллоор Монгол Улсын ойн салбар 800 саяас 1.4 тэрбум ам.долларын орлого оруулах боломжтой гэж үздэг. Гэхдээ энэ тоог сонсоод “ойгоо сүйтгэж, мод огтлох гэж байна” гэж ойлгож болохгүй.

Энэ бол ойгоо сүйтгэх бус, зөв менежмент, нөхөн сэргээлт, боловсруулалт, орон нутгийн оролцоо, ногоон санхүүжилтээр үнэ цэнэ бүтээх тухай бодлого юм.

Олон улсын жишээнээс харахад ой бол зөв удирдвал эдийн засгийн том салбар болж чаддаг. Тухайлбал, Финландын ойн үйлдвэрлэлийн экспорт 2024 онд 12.1 тэрбум евро, Шведийн ойн салбарын экспорт 185 тэрбум швед крон, Канадын ойн бүтээгдэхүүний экспорт 36.2 тэрбум канад доллар, Чилийн ойн экспорт 6 тэрбум ам.доллараас дээш түвшинд хүрсэн байна.

Эдгээр улс орлогоо зөвхөн түүхий мод огтолж зарахаар бус, таримал ой, боловсруулсан модон бүтээгдэхүүн, цаас, картон, био бүтээгдэхүүн, нүүрстөрөгчийн шингээлт, экспортын сүлжээ зэрэг нэмүү өртөг шингэсэн тогтолцоогоор бүрдүүлж байна.

Хуулийн төсөлд дараах онцлох зохицуулалтууд тусгагдсан.

Тарьсан ойгоо эзэмшиж, үр шимийг нь хүртэнэ

Иргэн, аж ахуйн нэгж өөрийн хөрөнгөөр тарьж ургуулсан таримал ойгоо эзэмших, ашиглах, цахим системд бүртгүүлэх боломжтой болно.

Ойн нүүрстөрөгчийн шингээлтийг тооцох, ялгарлыг бууруулах, нүүрстөрөгчийн сан байгуулах зохицуулалтыг тусгаж байна.

Ойтой сум, орон нутагт амьдардаг иргэд, нөхөрлөлүүд ойн дагалт баялаг ашиглах, нөхөн сэргээлт, ойжуулалтын ажилд оролцох боломжийг нэмэгдүүлнэ.

Улс, аймаг, нийслэл, сумын түвшинд ойн менежментийн төлөвлөгөөг 10 жилийн хугацаатай баталж, тогтвортой хэрэгжүүлэхээр тусгасан.

Ойгоо хамгаалах, нөхөн сэргээх, хариуцлагатай ашиглах бодлого зөв хэрэгжвэл энэ нь зөвхөн байгаль хамгааллын асуудал биш, орон нутгийн хөгжил, ногоон эдийн засаг, иргэдийн амьжиргаатай шууд холбоотой бодлого юм.