ЗӨВЛӨГӨӨ: Тарвас цусны судсыг хамгаалдаг жимс

Тарвас нь зүгээр л зуны халууны үед амны цангаа гаргахаас гадна гэдэс, зүрх судасны эрүүл мэндэд тустай хүнсний бүтээгдэхүүн гэдгээрээ анхаарал татаж байна. Усны агууламж ихтэй тул цангааг тайлахад үр дүнтэй бөгөөд хоолны эслэг, антиоксидант, L- цитруллин амин хүчил агуулдаг нь эрүүл мэндийн менежментийн зорилгоор үүнийг сонирхох сонирхлыг нэмэгдүүлж байна.

Анагаах ухааны нийгэмлэгийн мэдээлснээр тарвасанд агуулагдах ус, хоолны эслэг, ликопен, L- цитруллин зэрэг бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь гэдэс, судасны эрүүл мэндийг сайжруулахад тусалдаг. Саяхан хийсэн судалгааны үр дүнгээс харахад тарвасны хэрэглээ нь бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын эрсдлийг бууруулж, судасны үйл ажиллагааг сайжруулахад эерэг нөлөө үзүүлдэг болохыг мэдээлж байна.

Тарвас нь гэдэсний эрүүл мэндийг хадгалахад эерэг үүрэг гүйцэтгэдэг. Бие махбодид ус дутагдсан үед өтгөн хатуурч, гэдэсний гүрвэлзэх хөдөлгөөн удааширч, өтгөн хатах магадлал өндөр байдаг. Тарвасанд агуулагдах ус, хоолны эслэг нь гэдэсний хөдөлгөөнийг хөнгөвчилж, гэдэсний үйл ажиллагаанд тусалдаг. Үүнээс гадна L- цитруллин, ликопен, витамин С, бета-каротин зэрэг антиоксидантууд нь гэдэсний орчныг сайжруулахад хувь нэмэр оруулдаг гэдгээрээ алдартай.

Үүнтэй холбоотой судалгааны үр дүнг нийтлэгдсэн байна. Олон улсын “World Journal of Gastroenterology” сэтгүүлд нийтлэгдсэн мета-шинжилгээгээр тарвас их хэрэглэдэг бүлгүүд бага хэрэглэдэг бүлгүүдтэй харьцуулахад бүдүүн гэдэсний хорт хавдар тусах эрсдэл ойролцоогоор 26% бага байдаг. Судлаачид тарвасанд агуулагдах ликопен болон янз бүрийн антиоксидантууд нь гэдэсний үрэвслийн хариу урвалыг бууруулж, эсийн гэмтлийг дарангуйлахад нөлөөлдөг болохыг шинжилжээ.

Зүрх судасны эрүүл мэндэд үзүүлэх ашиг тусыг мөн тооцож байна. Тарвасанд их хэмжээгээр агуулагддаг L-цитруллин нь бие махбодид L- аргинины хэрэглээг нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. L- аргинин бол судас тэлэхэд оролцдог азотын исэл үйлдвэрлэхэд шаардлагатай бодис юм. Азотын исэл ихсэх нь судас тэлэгдэж, цусны эргэлт сайжирч, цусны даралтыг зохицуулж, зүрх судасны эрүүл мэндийг хадгалахад тусалдаг. АНУ-д бүртгэлтэй хоол зүйч Йоханна Кац эрүүл мэндийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр VeryWellHealth-ээр дамжуулан "тарвас бол L- цитруллинээр баялаг байгалийн гаралтай хүнсний нэг" гэж тайлбарлаж, зүрхний эрүүл мэндэд эерэг нөлөө үзүүлдэг болохыг тэмдэглэжээ.

Үүнтэй төстэй үр дүнг бодит судалгаагаар баталсан байна. Олон улсын “Nutrients” сэтгүүлд нийтлэгдсэн АНУ-ын судалгаагаар өдөрт 500 мл тарвасны шүүсийг хоёр долоо хоногийн турш уусан насанд хүрэгчид судасны эндотелийн үйл ажиллагааг үнэлэхэд ашигладаг үзүүлэлт болох урсгалаар зуучлагдсан тэлэлт (FMD) сайжирсан байна. FMD нь судасны эрүүл мэндийг үнэлэх төлөөллийн үзүүлэлт болгон ашиглагддаг. Мөн артерийн эрүүл мэндэд тустай байж болохыг харуулсан судалгааны үр дүнгүүд байдаг. Нидерландын Маастрихтын Их Сургуулийн судалгааны багийн олон улсын “British Journal of Nutrition” сэтгүүлд нийтлэгдсэн өгүүлэлд тарвасны хэрэглээ нь артерийн хөшүүн байдлыг сайжруулахад эерэг нөлөө үзүүлсэн гэжээ. 

Артериуд хөших үед судасны уян хатан чанар буурч, цусны даралт ихсэх нь цусны даралт ихсэх, миокардийн шигдээс, цус харвалтын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Гэсэн хэдий ч хэт их хэрэглэхээс зайлсхийхийг зөвлөж байна. 

Тарвасанд агуулагдах фруктоз болон түүний хөргөлтийн шинж чанараас шалтгаалан хэвлийн өвдөлт, суулгалт, гэдэс дүүрэх зэрэг гаж нөлөө илэрч болно. Үүнээс гадна, чихрийн агууламж бага биш тул чихрийн шижинтэй эсвэл цусан дахь сахарын хэмжээгээ хянах шаардлагатай хүмүүст өдөрт 1-2 ширхэг буюу 150-300 гр-аар хязгаарлахыг зөвлөж байна гэж мэргэжилтнүүд зөвлөж байна.