Мохаммед Багер Галибаф: "Ормузаар ердөө 60 хоног үнэгүй нэвтрэх боломжтой"

Ираны энхийн хэлэлцээрийн багийн ахлагч АНУ-тай энхийн хэлэлцээр хийж байгаа 60 хоногийн хугацаанд л Ормузын хоолойгоор чөлөөтэй нэвтрэхийг зөвшөөрнө гэж мэдэгдэв. Энэ нь тэдний дараа нь төлбөр авах санааг дахин нотолж байна.

Ираны төрийн мэдлийн IRNA мэдээллийн агентлаг болон бусад эх сурвалжийн мэдээлснээр, Ираны парламентын дарга Мохаммед Багер Галибаф төрийн мэдлийн телевизэд өгсөн ярилцлагадаа "Дайны төгсгөлийн тухай харилцан ойлголцлын санамж бичгийн дагуу Ормузын хоолойгоор чөлөөтэй нэвтрэхийг зөвхөн 60 хоногийн хугацаанд зөвшөөрнө" гэж мэдэгджээ . Тэрbээр "Ормузын хоолой дээрх бидний засаг захиргаа болон бүрэн эрх нь тодорхой бөгөөд бид тэнд аюулгүй байдлыг хамгийн сайн аргаар тогтоох болно" гэж нэмж хэлэв. Спикер Галибаф Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчитай хамт АНУ-тай энхийн хэлэлцээрийг удирдаж байна.

Дарга Галибаф “Ормузын хоолой бол энэ дайнд бидэнд бурханы бэлэг байсан бөгөөд бидний хамгийн агуу хүч чадлын хэрэгсэл юм. Бид Бурханы энэхүү нигүүлслийг зохих ёсоор хамгаалах болно” гэж нэмж хэлээд “Замын хөдөлгөөн буурах үед биш, харин өдрөөс өдөрт нэмэгдэх үед хоолой үнэ цэнэтэй юм” гэжээ.

Эдгээр үгс нь өнгөрсөн сарын 17-нд АНУ, Ираны хооронд байгуулсан Харилцан ойлголцлын санамж бичиг (HMOU)-аар баталгаажсан Ормузын хоолойгоор чөлөөтэй зорчих 60 хоногийн хугацааг дахин баталгаажуулсан. Санамж бичигт Иран, Оман улсууд дараа нь хоолойн урт хугацааны менежмент болон далайн үйлчилгээний төлөвлөгөөг Персийн булангийн орнуудтай хэлэлцэх ёстой гэж заасан. АНУ энэхүү заалтын дагуу чөлөөтэй зорчих зарчмыг хадгалах ёстой гэж үзэж байгаа ч Иран навигацийн аюулгүй байдлын үйлчилгээний төлбөрийг авах ёстой гэж үзэж байна.

Ормузын хоолойн үүдэнд байрладаг Энэтхэгийн далайн эргийн улс болох Оман мөн Ирантай нэгдэж, төлбөр хураамж авах шинж тэмдэг илэрч байна. CNN мөн өдөр Ойрхи Дорнодын орнуудын дипломатуудыг иш татан мэдээлснээр, Оман саяхан Ормузын хоолойн ирээдүйн менежментийн талаарх саналаа АНУ болон түүний холбоотнуудад хүргүүлсэн гэж мэдээлэв. Энэхүү саналд далайн хоолойг ашигласны үйлчилгээний төлбөрийг тээврийн компаниудаас төлөхийг шаардсан арга хэмжээ багтсан болно. Хэдийгээр үүнийг "хураамж" гэж тодорхой заагаагүй ч энэ нь заавал дамжин өнгөрөх төлбөрийг тогтоохтой адил юм.

Дарга Галибаф мөн тэр өдөр өгсөн ярилцлагынхаа үеэр "Бид Омантай хууль эрх зүйн болон үйлчилгээтэй холбоотой бүх ажлын талаар тохиролцоонд хүрсэн. 30 хоногийн дотор бид энэ салбарын талаар цаашид хэлэлцээр хийхээр Омантай хамтран ажиллах болно" гэж баталсан.

Хоолойн төлбөрийг хураах асуудал нь АНУ болон Ираны хоорондын ирээдүйн хэлэлцээрийн гол сэдэв болох төлөвтэй байгаа бөгөөд энэ хэлэлцээрийг Катарын Доха зэрэг газруудад үргэлжлүүлэхээр төлөвлөж байна. Цагаан ордны хэвлэлийн нарийн бичгийн даргын орлогч Анна Келли CNN-д "Ерөнхийлөгч Трамп Иран энэ олон улсын усан замд төлбөр ногдуулж чадахгүй гэдгийг тодорхой хэлсэн" гэж мэдэгджээ.