ЗӨВЛӨГӨӨ: Оюун ухааны хомсдолоос айдаг хүмүүст зориулсан '5' хоол хүнс

Хүн бүр дементиа буюу оюун ухааны хомсдол өвчнөөс бага зэрэг айдаг ч цөөхөн хүн үүнээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд хүчин чармайлт гаргаж байна. Хоолны дэглэмийг өөрчлөх нь эхлэлийн цэг юм. Тархины эрүүл мэндийг хадгалахад тустай хоол хүнсийг ойр байлгацгаая.

Саяхан хоол тэжээлийн мэргэжилтнүүд Британийн “The Independent” сонинд өгсөн ярилцлагадаа тархины эрүүл мэндэд тустай долоон хоол хүнсийг танилцуулсан байна.

Эхнийх нь Бразил самар юм.  Бразил самар нь омега-3 тосны хүчил, селенээр баялаг. Селен нь бие махбод дахь янз бүрийн эсийг исэлдэлтийн гэмтлээс хамгаалахад тустай. Гэсэн хэдий ч Бразил самар нь селений агууламж өндөртэй тул бага хэмжээний хэмжээ нь ч гэсэн өдөр тутмын селений хэрэглээний дээд хязгаар болох 400 мкг-аас хэтрүүлж болохгүй. Их Британид бүртгэлтэй хоол зүйч Лесли Рейд "Би өдөрт гурваас илүү Бразил самар идэхгүй байхыг зөвлөж байна" гэж хэлээд "Та тэдгээрийг түүхийгээр нь идэж эсвэл нухаж тараг дээр нэмж болно" гэжээ.

Хоёр дахь нь вандуй юм. Вандуй нь уураг ихтэй бөгөөд энэ нь бие махбодид амин хүчил болж задарч, эсийн хананы барилгын материал болдог. Рийд “Амин хүчил нь тархины мэдрэлийн дамжуулагчийн үндсэн түүхий эд юм” гэж мэдэгдээд “Мах, өндөг, уургийн коктейлийн оронд вандуйгаар дамжуулан уураг хэрэглэх нь зүгээр” гэжээ.

Гурав дахь нь нэрс юм. Нэрс нь антоцианин, кверцетин зэрэг антиоксидант флавоноидоор баялаг. Их Британид бүртгэлтэй хоол зүйч Прия Каннат “Судалгаагаар антоцианин нь тархины үрэвслийг бууруулж, тархины эсийн өсөлтийг дэмжиж, ой санамж, төвлөрөлтэй холбоотой тархины хэсгүүдийн цусны урсгалыг сайжруулдаг болохыг харуулж байна” гэж хэлээд “Кверцетин нь тархины эсийг исэлдэлтийн стрессээс хамгаалдаг байгалийн үрэвслийн эсрэг бодис юм” гэжээ.

Дөрөв дэх нь ногоон навчит ногоо юм. Байцаа, бууцай зэрэг ногоон навчит ногоо нь энерги үйлдвэрлэх, мэдрэлийн системийн үйл ажиллагаанд оролцдог магни, В аминдэмээр баялаг. Тэд мөн антиоксидант үүрэг гүйцэтгэдэг их хэмжээний С аминдэм агуулдаг. Омега-3-ыг хэрэглэхэд яргай загас зэрэг өөх тостой загас хэрэглэхийг зөвлөж байна. Судалгаагаар Омега-3-ын хэрэглээ нь Альцгеймерийн өвчин үүсэхтэй холбоотой бета-амилоид уургийн түвшинг бууруулдаг болохыг харуулж байна.

Сүүлийнх нь хар шоколад болон оливын тос юм. Каннат “Хар шоколад нь тархины үйл ажиллагааг дэмжиж, тархины цусны урсгалыг сайжруулдаг эпикатехин, катехин, процианидин зэрэг флавоноидоор баялаг” гэж хэлээд “Би 70% какао агуулсан шоколад сонгож, орой бүр оройн хоолны дараа нэг ширхэг идэхийг зөвлөж байна” гэжээ. Оливын тос нь цусны урсгалыг сайжруулахад тусалдаг үрэвслийн эсрэг янз бүрийн бодис агуулдаг тул тархины үйл ажиллагаанд эерэг нөлөө үзүүлдэг. Үнэндээ амьдралын хэв маягийн зуршлыг зохицуулах, түүний дотор хоолны дэглэм барих нь тархины ирээдүйн үйл ажиллагаанд нөлөөлж болохыг харуулсан судалгааны үр дүнг саяхан “The Lancet” сэтгүүлд нийтэлсэн байна.

Өмнөд Америкийн судалгааны баг 60-77 насны ойролцоогоор 1000 насанд хүрэгчдэд тогтмол биеийн тамирын дасгал, хоолны дэглэмийн менежментийн тархины эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөөг судлах туршилт хийжээ. Оролцогчдын тал хувь нь долоо хоногт дөрвөн удаа дасгал хийж, тархины эрүүл мэндийн талаар хоол тэжээлийн зөвлөгөө авсан. Тэд мөн танин мэдэхүйн үйл ажиллагаа, нийгмийн үйл ажиллагаа, эрүүл мэндийн тогтмол хяналтыг сайжруулах сургалтад хамрагдсан. Үүний эсрэгээр хяналтын бүлэг зөвхөн ерөнхий эрүүл мэндийн зөвлөгөө авсан. Хоёр жил орчим үргэлжилсэн туршилтын хугацааны дараа судалгааны баг системтэй эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авсан бүлэг нь ажлын үйл ажиллагаа, эпизодик ой санамж, мэдээлэл боловсруулах чадварыг үнэлэх танин мэдэхүйн тестүүдэд илүү сайн үр дүнтэй болохыг баталсан байна.