Дайныг дуусгах АНУ-Ираны хэлэлцээр-т "Уранаас татгалзах", "Пуужин эзэмших хязгаарлалт" багтжээ

АНУ хэлэлцээрийн бэлтгэл ажлыг эхлүүлсэн тухай мэдээлэл гарч ирсэн бөгөөд үүнд АНУ-Ираны дайныг зогсоохоос өмнө Ираны биелүүлэх ёстой "зургаан шаардлага"-ыг боловсруулж, эцсийн шийдвэр гаргах эрх мэдэл бүхий Ираны албан тушаалтныг томилох зэрэг орсон байна. Гэсэн хэдий ч АНУ Ираны нөхөн төлбөр шаардах зэрэг асуудлаар тайван бус хэвээр байгаа тул жинхэнэ энхийн хэлэлцээрт хүрэхээс өмнө саад бэрхшээл тулгарах төлөвтэй байна. 

22-нд АНУ-ын онлайн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл Axios эх сурвалжуудыг иш татан Дональд Трампын засаг захиргаа Ирантай энхийн хэлэлцээр хийх анхны хэлэлцүүлгийг эхлүүлсэн гэж мэдээлжээ. Цагаан ордны Ойрхи Дорнодын асуудал эрхэлсэн тусгай элч Стив Виткофф, Ерөнхийлөгч Трампын том хүргэн Жаред Кушнер нар дипломат арга хэмжээний талаарх хэлэлцүүлэгт оролцож байгаа нь мэдэгдэж байна. АНУ, Ираны хооронд хэдэн өдрийн турш шууд холбоо тогтоогоогүй ч хоёр тал Египет, Катар, Их Британи зэрэг гуравдагч талуудаар дамжуулан санал бодлоо солилцож байна.

Трампын засаг захиргаа Ирантай хийх дайныг зогсоох зургаан нөхцөл бэлтгэсэн гэж мэдээлсэн. Пуужингийн хөгжүүлэлтийг таван жилийн хугацаагаар зогсоох, уран баяжуулахыг бүрэн хориглох, Натанз, Исфахан, Фордоу цөмийн байгууламжуудыг хаах, центрифуг болон бусад тоног төхөөрөмжийн үйлдвэрлэлийн процессыг хянах зөвшөөрөл, пуужингийн нөөцийг 1000-аас цөөн байлгах, мөн Хезболла, Хусит, Хамас зэрэг Ираныг дэмжигч зэвсэгт бүлэглэлүүдийн санхүүжилтийг зогсоох. Эдгээрийн дотор уран баяжуулахыг бүрэн хориглох, зэвсэгт бүлэглэлүүдийг дэмжихээ зогсоох зэрэг зарим заалтууд нь Иран АНУ-тай хийсэн өмнөх хэлэлцээрт удаа дараа эсэргүүцэж байсан заалтууд юм.

АНУ Ираны шаардлагыг, түүний дотор дайн дахин гарахаас урьдчилан сэргийлэх, нөхөн төлбөр олгох зэрэг шаардлагыг эсэргүүцэж байгаа нь хэлэлцээрт саад болж байна. Цагаан ордны албан тушаалтан Axios-д тайлбарлахдаа "Ерөнхийлөгч Трамп одоогоор Ираны нөхөн төлбөр авах шаардлагыг анхнаасаа хэлэлцэх ч хэрэггүй асуудал гэж үзэж байна" гэжээ. Гэсэн хэдий ч өөр нэг албан тушаалтан энэ асуудлаар хэлэлцээр хийх боломжтой гэж мэдэгдсэн бөгөөд Иран "нөхөн төлбөр" гэсэн нэрээр гадаадад байгаа хөлдөөсөн хөрөнгийг буцааж өгөхийг шаардаж байж магадгүй гэж үзэж байна.

АНУ мөн хамгийн тохиромжтой холбоо барих түнш, зуучлагчийг хайж эхэлсэн бололтой. Axios-ийн мэдээлснээр, Трампын засаг захиргаа Ираны талын хэлэлцээрийн үеэр харилцаа холбооны гол суваг болж ирсэн Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчийг бодит эрх мэдэл бүхий хүн гэхээсээ илүү ярианы агуулгыг дамжуулдаг "факс машин" гэж үздэг тул бодит шийдвэр гаргах чадвартай хүнийг тодорхойлж, холбоо барихыг зорьж байна. Цаашилбал, зуучлагчийн тухайд АНУ өмнө нь хэлэлцээ хийж байсан Оманы оронд Катар хэлэлцээрийг удирдана гэж найдаж байгаа ч Катар албан ёсны зуучлалын үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзаж байгаа гэж мэдээлж байна.