Хятадын Вашингтонтой тогтоосон харилцаа сайжирсан ч Хятад, Оросыг АНУ-тай харьцуулахад илүү ойр

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин БНХАУ-д 5-р сарын 19-20-ны хооронд төрийн дээд хэмжээний айлчлал хийж байна. Энэхүү уулзалт нь Хятад, Оросын удирдагчид сүүлийн нэг жилийн хугацаанд хоёр дахь удаагаа уулзаж байгаа явдал юм. Учир нь Бээжин өөрийгөө дэлхийн дипломат харилцаанд гол гүрэн гэж тодорхойлж, Вашингтон, Москватай харилцаагаа зохицуулахыг эрмэлздэг. 2022 онд Орос улс Украйнд халдсанаар Москва тусгаарлагдаж, Барууны хориг арга хэмжээний улмаас худалдааны хувьд Бээжингээс ихээхэн хамааралтай болгосон.

Кремлийн хэвлэлийн төлөөлөгч Дмитрий Песков Даваа гарагт сэтгүүлчдэд хэлэхдээ, ”Бид энэ айлчлалаас маш нухацтай хүлээлттэй байна ” гэж хэлээд, хэлэлцэх асуудлын жагсаалтыг хоёр улсын ”давуу эрхтэй, стратегийн түншлэлийг” урагшлуулах гэж тодорхойлсон байна.

АНУ Бээжингээс Москвад үзүүлэх эдийн засгийн дэмжлэгийг бууруулахыг удаан хугацаанд шахаж ирсэн бөгөөд энэ нь Оросын цэргийн чадавхийг тогтвортой байлгахад тусалдаг гэж барууны албаныхан үзэж байна. НАТО Хятадыг Украйны дайны ″шийдвэрлэх хүчин зүйл” гэж нэрлээд, Хятадын компаниуд Оросын зэвсгийг нөхөн сэргээхэд ашигладаг давхар зориулалттай бараа нийлүүлдэг гэжээ.

‘СТРАТЕГИЙН ГУРВАЛЖИН’

Орос улсад эдийн засгийн дарамт нэмэгдэж, Украйнд цэргийн хямрал нүүрлэж байгаа энэ үед Хятад улс энэхүү дээд хэмжээний уулзалтад ”хүчтэй хөшүүрэг”-тэй байна гэж Teneo зөвлөх компанийн Төв ба Зүүн Европын зөвлөх Андриус Турса хэлэв.

Оросын дайны санхүүжилтийг дэмжиж буй газрын тосны дэд бүтэц, экспортын терминалуудад Украйны халдлага , АНУ-ын хориг арга хэмжээнээс чөлөөлөх ирээдүйн тодорхойгүй байдлаас болж эдийн засаг нь доройтож байгаатай холбогдуулан Москва энэ жилийн өсөлтийн урьдчилсан тооцоогоо 1.3%-иас 0.4% болгон бууруулсан.

Путин Хятадын Вашингтонтой тогтоосон харилцаа сайжирсан ч Хятад, Оросыг АНУ-тай харьцуулахад илүү ойр байлгадаг ”стратегийн гурвалжин”-д өөрчлөлт оруулахгүй гэсэн баталгааг эрэлхийлэх болно гэж АНУ-ын тагнуулын албаны ажилтан асан, Жоржтаун их сургуулийн профессор Деннис Уайлдер хэлэв.

Трампын өнгөрсөн долоо хоногийн айлчлал тансаг төрийн хүлээн авалтаар өрнөж, 2028 он хүртэл жилд 17 тэрбум долларын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн худалдан авах, 200 ширхэг Боинг онгоц захиалах, Хятадын удирдагчийн есдүгээр сард Вашингтонд хийсэн уулзалт зэрэг хэд хэдэн үр дүнд хүрсэн .

Харин Путины айлчлал хоёр улсын хоорондох ердийн харилцааны нэг хэсэг болох илүү практик байх төлөвтэй байна гэж Турса хэлэв. Гэхдээ Оросын төлөөлөгчдийн тоо, бүрэлдэхүүн нь Путин олон салбарт хоёр талын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхийг хүсэж байгааг харуулж байна гэж тэр нэмж хэлэв.

Global Times сонин энэхүү дарааллыг Бээжин ”дэлхийн дипломат харилцааны гол цэг болж хурдацтай хөгжиж байгаагийн нотолгоо” гэж тодорхойлж, АНУ, Оросын удирдагчдыг долоо хоногийн дотор хүлээн авах нь ”Хүйтэн дайны дараах эрин үед маш ховор тохиолдол” байсан гэж тэмдэглэжээ.

Вашингтон юу гарч ирэхийг анхааралтай ажиглах магадлалтай.

″Хэрэв Хятадаас Орост мэдэгдэхүйц тусламж үзүүлбэл АНУ үүнд гомдоллох болно” гэж Ази Группийн менежер түнш Курт Тонг даваа гарагт CNBC телевизийн The China Connection нэвтрүүлэгт ярьжээ.

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ХЭЛЭЛЦЭЭР

Эрчим хүч нь хэлэлцэх асуудлын гол сэдэв байх төлөвтэй байна. Хятад улс Москвагийн газрын тос, байгалийн хийн хамгийн том худалдан авагч болж, Европын эрэлт 1970-аад оны дунд үеэс хойшхи хамгийн доод түвшинд хүрсэн тул Оросын хангамжийг огцом хямдралтай үнээр худалдан авч байна.

Ормузын хоолой хаагдсан нь Ази даяар эрчим хүчний аюулгүй байдлын талаарх санаа зовнилыг нэмэгдүүлж байгаатай холбогдуулан Бээжин Оросын нийлүүлэлтийг түгжих шинэ хөшүүрэгтэй болсон бол Москва эдийн засгаа тогтвортой байлгахын тулд орлого хэрэгтэй байна.

Путин өнгөрсөн долоо хоногт Орос улс Хятадтай байгалийн хий, газрын тосны хэлэлцээрт ойртож байгааг дохио өгсөн. ”Бид хий, газрын тосны салбарт маш бодитой алхам хийх талаар тохиролцооны маш ахицтай шатандаа явж байна” гэж Путин хэвлэлийн бага хурлын үеэр хэлээд, ”хэрэв (Хятадад хийх) айлчлалын үеэр тэдгээрийг эцэслэн тохиролцож, эцсийн цэг тавих боломжтой бол би маш их баяртай байх болно” гэж нэмж хэлэв.

Шинжээчдийн үзэж байгаагаар Оросын төрийн салбарт Хятадын хөрөнгө оруулалт хийх нь мөн хэлэлцэх төлөвтэй байна. Хоёр талын худалдаа 2022 оноос хойш дээд хэмжээндээ хүрч өссөн бөгөөд Хятад улс Оросын экспортын дөрөвний нэгээс илүү хувийг шингээжээ.