Эль-Ниньогийн хамгийн муу урьдчилсан мэдээ

Чикагогийн Их Сургуулийн Цаг уурын нөлөөллийн судалгааны төв энэ оны 9-р сараас ирэх оны 2-р сарын хооронд Эль-Ниньогийн улмаас үүссэн хэт халуунаас болж 451,000 орчим хүн халуунаас үүдэлтэй өвчнөөр нас барж болзошгүй гэсэн тайланг гаргажээ. Энэ нь нас баралтын дундаж тоонд "илүүдэл нас баралт" нэмэгдсэн гэсэн тооцоо юм. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь Эль-Ниньо байхгүй үед хүлээгдэж буй тоотой харьцуулахад нас баралт хэр их нэмэгдэхийг загварчилсан болно. Эль-Ниньо бол Номхон далайн зүүн хэсэгт экваторын ойролцоох далайн гадаргын температур хэвийн бус өсөж, дэлхий даяар хэвийн бус цаг агаарын хэв маягийг үүсгэдэг үзэгдэл юм.

Судалгааны баг дэлхийн 24,000 гаруй бүс нутагт температур болон илүүдэл нас баралтын хоорондын хамаарлыг шинжилж, үүнийг урт хугацааны температурын урьдчилсан мэдээтэй хослуулан Эль-Ниньогийн улмаас үүссэн илүүдэл нас баралтын тоог 1996-2025 оны дундажтай харьцуулан тооцоолсон байна. Үүний үр дүнд нас баралт нь голчлон ядуу, хангалттай дэд бүтэцгүй "Дэлхийн Өмнөд" бүс нутагт төвлөрнө гэж таамаглажээ.

Улс орнуудаар нь авч үзвэл Нигери улс хамгийн олон буюу 31,400 нас баралттай байх төлөвтэй байгаа бөгөөд дараа нь Индонез (19,300), Судан (17,500), Энэтхэг (15,800), Бразил (13,300) улсууд оржээ. 

Филиппин, Вьетнам, Тайланд, Камбож зэрэг Зүүн Өмнөд Азийн орнуудад 19,400 нас баралт бүртгэгдэнэ гэж таамаглаж байна. Үүний эсрэгээр хөгжингүй орнуудад халуунтай холбоотой нас баралт өндөр байх төлөвгүй байв. 

Бразилийн өдөр тутмын Folha de São Paulo сонинд АНУ (3500), Итали (780) зэрэг хөгжингүй орнуудад нас баралтын тооцооллыг нэгтгэсэн ч нийт нас баралтын 2%-ийг ч эзэлдэггүй гэж мэдээлсэн байна. Нас баралтын тоог зөвхөн халууны давлагаанаас үүдэлтэй нас баралтаар тооцсон бөгөөд Эль-Ниньогийн улмаас үүссэн ган гачиг, ойн түймэр, үерийн улмаас үүссэн нэмэлт нас баралтыг оруулаагүй байна.

Судлаачид Эль-Ниньогийн улмаас газрын температур дунджаас 1.2 градусаар нэмэгдэж, хэт халуун өдрүүдийн тоо 44%-иар нэмэгдэх болно гэж тооцоолжээ. Тус хүрээлэн эрт сэрэмжлүүлэх систем байгуулах, эмзэг бүлгийн айл өрхүүдээр зочлох, тусламжийн төв ажиллуулах, гадаа ажиллагсдыг хамгаалах зэрэг нас баралтыг бууруулах арга хэмжээг санал болгосон байна. 

Уур амьсгалын нөлөөллийн судалгааны хүрээлэнгийн тэргүүлэх судлаач, тайлангийн хамтран зохиогч Тама Карлтон "Хэрэв бид онцгой байдлын хариу арга хэмжээг бэхжүүлж, хүчин чармайлтаа зөв газарт төвлөрүүлбэл олон хүний амийг аварч чадна" гэж онцолжээ.